در علم لغات . جمهرة ( jamharat ) م . ع . جمهره جمهرة : گرد آورد آن را . و جمهر القبر اى جمع عليه التراب و لم يطينه : توده كرد بر آن گور خاك را و گل نساخت بر آن . و جمهر عليه الخبر : قدرى از آن خبر را بوى گفت و مراد خود را پنهان كرد . جمهلو ( jamhalu ) و ( jamahlu ) ا . پ . قسمتى از غله . جمهور ( jamhur ) ا خ . پ . نام يكى از پادشان هند . جمهور ( jomhur ) ا . ع . ريگ تودهء بلند . و همهء مردم . و معظم هر چيز . ج : جماهير . جمهور ( jomhur ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جمع بسيار از مردم و عامهء مردمان و خرجسته و همهء خلايق . و حكومت جمهورى . و امور جمهور : كارهاى متعلق بهمهء مردم . جمهورى ( jomhuri ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - مملكتى كه در آن صدور احكام و اجراى آنها مربوط و بسته به رأى وكلائى است كه از ميانهء همهء مردم آن مملكت انتخاب شده‌اند . جمهورى ( jomhuriy ) ا . ع . يك قسم شرابى مسكر و يا نبيذ انگور كه سه سال به روى گذشته باشد . جمى ( jam ) و ( jom ) ا . ع . نوعى از آماس پستان . و سنگ برآمده و بلند بر روى زمين . و مقدار چيزى . و پشت هر چيز . و جنبش جنين و جز آن و نوعى از آماس بدن . جمى ( jamm ) ص . ع . جمجمة جمى : آوند پر . جمى ( jomm ) ا . ع . باقلى . جميتونتن ( jameytunetan ) ف ل . پ . بلغت زند مردن . جميح ( jomayh ) ا . ع . نره . و ا خ . نام مردى . جميد ( jamid ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ماه جمادى . جميد ( jamid ) ا . پ . دفتر پادشان هند . جمير ( jamir ) ا . ع . جمع شد نگاه مردم . و ابن جمير : شب تاريك . و ابنا جمير : شب و روز . جميرة ( jamirat ) ا . ع . موى بافته . ج : جمائر . جميز ( jamiz ) ا . پ . نوعى از انجير كه برگش به برگ درخت تود ماند . جميز ( jamiz ) ص . ع . رجل جميز الفؤاد : مرد تيز خاطر . جميز ( jamiz ) و جميزى ( jommayz ) ا . ع . انجير تر كه شيرين و داراى اقسام است . جميش ( jamic ) ا . ع . زهار سترده موى . و جاى بىگياه . و نورهء سترنده . و ا خ . صحرائى در نواحى مكه . جميع ( jami ' ) ا و ص . ع . گرد آمده و يك جا شده . و لشكر و قبيلهء گرد آمده . و از اعلام است و گاه بطور توكيد آيد يق جاؤا جميعا : آمدند همه و گروه مردم . و شير هر ناقه . و گوسپندى كه پستانش بسته باشند . و رجل جميع : مرد يك سال جوانى رسيده و ريش بر آورده . جميع ( jami ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - همه و همادى و همگى . و جميع چيزها : همهء چيزها . و جميع مردم : همهء مردم . و جميع كارها : همهء كارها . جميعا ( jami'an ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - تماما و همگى و بالتمام و بالكل و سراسر . جميل ( jamil ) ا . ع . پيه گداخته . ج : جملاء . و خوب‌صورت نيكوسيرت . و از اعلام . و ابو جميل : كنيت تره و سبزى . و درب جميل : دربندى ببغداد . جميل ( jamil ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - داراى جمال و رعنا و زيبا و خوشگل و خوب صورت . جميل ( jomayl ) و ( jommayl ) ا . ع . بلبل . ج : جملان . و مصغر جميل . جميلانة ( jomayl nat ) ا . ع . بلبل . جميلة ( jamilat ) ا . ع . مؤنث جميل و زن با جمال . و گروه آهوان و كبوتران . جميله ( jamile ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - نيكو و پسنديده . و امور جميله : كارهاى نيكو . و اوصاف جميله : اوصاف پسنديده . جميلى ( jamiliy ) ا . ع . گدازندهء پيه . و و فروشندهء پيه گداخته . جميم ( jamim ) ا . ع . بسيار . و گياه انبوه و يا گياه برخاستهء پراكنده و يا گياه نيم رسيده . ج : اجماء ( ajemm ' ) . جميمة ( jamimat ) ا . ع . گياه نصى پانزده روزه كه دهان ستور را پر گرداند . جن ( jan ) ا . پ . طرف و سو و جانب و كنار . و به زبان مردم استراباد زن . جن ( jann ) م . ع . جنه الليل و عليه جنا و جنونا ( از باب نصر ) : پوشيد آن را شب . و جن الميت : دفن كرد مرده را . و جن عنك ( مجهولا ) : پوشيده و پنهان شد از تو . و جن الرجل جنا و جنونا و جنة و مجنة : ديوانه گرديد آن مرد . و جن فى الرحم جنا ( از باب ضرب ) : پوشيده گرديد در زهدان . جن ( jenn ) ا . ع . پرى - ضد انس . و فرشتگان . و شكوفهء گياه . و اول هر چيزى يق كان ذلك فى جن شبابه . و افعل